İNSAN VE NAMAZ! İnsan câmiyeti haiz(bütün kainati temsil eden) bir varlıktir. Namaz da câmiyeti haiz(diğer bütün ibadetleri ve diğer varlıkların ibadetlerini temsil eden) bir ibadettir. İnsan, butun mahlukatin ibadetlerini, tesbihatini gozlemleyip, muşahede edip toplayarak namazinda bunlari her şeyin yaraticisi ve butun alemlerin rabbi olan Allaha takdim eder, sunar. Evet insan şuur ve akliyla varlik aleminde ibadet ve tesbihat manalarini toplayan bir konumdadir. İşte bu insan varlik aleminden topladigi bu ibadet ve tesbihat manalarini namazinda alemlerin rabbine takdim eder. İnsan akli ve şuuruyla kendinin farkinda oldugu gibi butun mahlukatin ve mevcudatin da farkina varir. Ben diyerek kendisini sahiplenir. Ancak kendisini bile kendisinin var edemedigini gorerek basta kendisi olmak uzere butun mahlukati var eden, her şeyin sahibi ve rabbi olan yuce yaraticya, alemlerin Rabbine ulaşir. Akliyla ve imani bir bakişla her şeyin Allaha ibAdet ve tesbihat yapmakta oldugunu gorur ve okur. İşte insan, kendisini ve butun kainati yaratana karsi tesekkur, ovgu ve yuceltme olarak namaz kilar. Namaziyla kendisinin ve butun kainatin şukur ve hamdini, tesbihatini Allaha takdim eder. Varlik agacinin meyvesi ve sonucu olan insan, işte bu sonucu vermek için yaratilmiştir. Kainat insan icin, insan ise namaz icin yaratilmistir. Kainat agacinin meyvesi insandir, insanin meyvesi ise namazdir. İnsani donanimi varlik aleminin manasini toplayip Alllaha takdim etmek demek olan namaz kilmak uzere programlanmistir. İnsan bütün kainatin kucuk bir örnegi olarak kucuk alem/alem-i asgar oldugu gibi namaziyla da butun kainatin ibadet ve tesbihatini temsil ederek sanki butun kainat capinda Allaha ibadet ve tesbibat yapmiş olur. Boylece insan namazinda butun kainati temsil ederek kulli/umumi bir ubudiyete/ Allaha itaat şuuruna mazhar olarak alemlerin Rabbine muhatap olur. zaten sonsuz muhtaclik icinde olan insan, kendisini ve her şeyi yaratip yoneten yuce rabbe hakkiyla olamasa da ancak boyle kulli/umumi bir ubudiyetle bir nebze olsun şukur ve hamd edebilir. Boylece insan, namaziyla butun kainatin şukur ve hamdini, ibadet ve tesbihatini temsil ederek yeryuzune halife olmasinin bir manasini ortaya koymuş olur. Yukarida belirttigimiz gibi ibadet/namaz meyvesini vermek icin yaratilmistir. Cunku insana verilen donanim bunu gerektirir. insan şuur ve akliyla butun mahlukatin şukur ve hamdini, ibadet ve tesbihatini gorup, farkina varip bunlari alemlerin rabbine takdim edecek donanimda yaratilmistir. Demek ki namaz kilmak, insan olmanin geregidir. Namaz kilinmadiginda ise insann olmanin onemli bir geregi, bir sonucu yerine getirilmemis olur. Boylece insanin insaniyetinde stok maliyeti ortaya cikar. Yani insanin insaniyetinin onemli bir boyutu işlevsiz kalir. Namaz kilmayan insanin durumu, yazmak icin uretilen ancak yazmayan kalem gibidir. hukmen kalemdir. Ancak yazmiyor ve yazmadigi icin de hakiki kalem işlegini yerine getiremiyordur. Sureten kalemdir ancak hakikaten kalem işlevini yerine getirememektedir. Namaz kul ile Allah arasinda en yuce bir bagdir. kulun Allaha en guzel hizmetidir. Bundan dolayi Allahin emrinden gelen insan ruhunun temel gidasi namazdir. Namaz kilmayan -Allah korusun- ruhunu gidasiz birakir. Hem manasi derinligiye yaşarak kilinan bir namaz insanin vicdanini harekete gecirir. Boyle bir namaz vicdana hayat veren en onemli unsurdur. Hakkiyla kilinan bir namaz vicdani harekete gecirdigi, hayatlandirdigi icin Ankebut Suresinin beyaninca insani kotuluklerden alikoyar. Rabbimiz bizi namazi hakkiyla kilmaya muvaffak kilsin.